Çocuk ile babası arasında soybağı, anne ile evlilik ve babanın çocuğu tanıması şeklinde kurulabileceği gibi, anne veya çocuğun açtığı babalık davası sonucunda verilecek hükümle de kurulabilir. Dolayısıyla babalık davası, çocuk ile baba arasındaki soybağını kurmaya yarayan yollardan biridir.
Çocuk ile bir başka erkek arasında soybağı varsa babalık davası açılabilir mi?
Babalık davası açarak, çocuk ile baba arasında soybağı kurulması hedefleniyorsa, çocuğun bir başka erkekle soybağının bulunmaması gerekir. Bu erkekle bulunan soybağı ortadan kaldırılmadıkça babalık davası açılamaz.
Annesi belli olmayan çocuklar babalık davası açabilir mi?
Babalık davası ancak anası ile soybağı olan çocuklar bakımından söz konusudur. Annesi belli olmayan çocukların babalık davası açma hakkı yoktur.
BABALIK DAVASINI KİMLER AÇABİLİR?
Medeni Kanun’a göre babalık davası açma hakkı anne ve çocuğa tanınmıştır. Yani anne ve çocuk babalık davasını birlikte açabilecekleri gibi ayrı ayrı da açabilirler. Eğer anne ve çocuk ölmüşse, babalık davası açma hakkı sona erer. Dava hakkının annenin yahut çocuğun mirasçılarına geçmesi gibi bir durum söz konusu değildir.
BABALIK DAVASI KİMLERE KARŞI AÇILIR?
Babalık davası, anne veya çocuk tarafından, baba olduğu iddia edilen erkeğe karşı açılır. Eğer bu erkek kişi ölmüşse, mirasçılarına karşı açılır.
BABALIK NASIL İSPATLANIR?
Babalık davasında davacı anne veya çocuğun, kuşkusuz ‘’DNA testi’’ yoluyla davalı erkeğin baba olduğunu ispatlama yoluna başvurması mümkündür. Ancak bu imkana sahip olmayan veya bu yola başvurmak istemeyen davacılar ‘’babalık karinesi’’ yoluyla da davalı tarafın baba olduğunu ispatlayabilir.
Babalığın DNA testiyle ispatı nedir? ve DNA testinin giderleri nasıl karşılanır?
Günümüz Yargıtay kararlarına baktığımızda, babalık davasında DNA testi yaptırılmasının artık bir zorunluluk haline geldiğini söyleyebiliriz. Çünkü DNA testi, davanın tarafları arasındaki babalık ilişkini %99 oranda ortaya koymaktadır. Hatta Kanun’a göre kişi, dava açısından zorunlu olan ve ilgilinin sağlığına zarar vermeyecek araştırma ve incelemelere rıza göstermek zorundadır. Eğer bu rızayı vermezse hakim, kişinin aleyine karar verebilir. Örneğin, babalık davasında hiçbir sebep yokken DNA testi yaptırmaktan kaçınan davalı erkek taraf için hakim DNA testinde baba olarak çıkmış gibi karar verebilir.
DNA testinin yaptırılması için gereken giderler için ise hakim, testi isteyen tarafa bu parayı yatırması için bir süre verir, ancak para belirlenen sürede yatırılmazsa hakim ileride bu gideri ödemesi gereken taraftan alınmak üzere Hazine tarafından alınmasına karar verir.
Yargıtay’a göre DNA testi giderlerinin sonradan alınmasına karar verilebilir
‘’ Dava, babalığın tespiti davası olup kamu düzenine ilişkin olan bu tür davalarda, hakim maddi olguları re’sen araştırır ve kanıtları serbestçe takdir eder. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 325. maddesine göre, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işlerde, hâkim tarafından resen başvurulan deliller için gereken giderlerin, bir haftalık süre içinde taraflardan birisi veya belirtilecek oranda her ikisi tarafından ödenmesine karar verir, belirlenen süre içinde bu işlemlere ait giderleri karşılayacak miktarda avans yatırılmazsa, ileride bu gideri ödemesi gereken taraftan alınmak üzere Hazine'den ödenmesine hükmeder. Buna göre; babalığın tespiti istemli davalarda, mahkemelerin hiç bir kuşku ve duraksamaya neden olmaksızın doğru sicil oluşturmak zorunluluğu bulunduğundan; açıklanan yasal düzenleme dikkate alınarak babalık iddiası ile ilgili olarak tarafların gerekli avansı karşılamamaları halinde ileride bu gideri ödemesi gereken taraftan alınmak üzere gerekli giderin Hazine'den karşılanarak DNA testi yaptırılıp, alınacak rapor da gözetilerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi doğru görülmemiştir.’’ ( 8. HD., E. 2017/8924 K. 2019/3797 T. 8.4.2019 )
Babalığın babalık karinesi ile ispatı nedir?
Medeni Kanun’a göre, davalının, çocuğun doğumundan önceki 300.gün ile 180.gün arasında anne ile cinsel ilişkide bulunmuş olması, babalığa karine sayılır. Davacı tarafın bu karineden yararlanabilmesi için bu dönemde davalı olan erkek ile cinsel ilişkide bulunduğunu ispatlaması gerekir. Bu cinsel ilişkinin ispatı her türlü delille mümkündür. Ancak, ilişkin ispatı için bu cinsel ilişkinin gerçekleştiğine ilişkin ciddi bulguların olması gerekir yoksa sadece cinsel ilişki olasılığının bulunduğunun ispatı yeterli değildir.
Babalık karinesi nasıl çürütülür?
Kanun, davalı tarafa, babalık karinesinin çürütülmesi hususunda 2 imkan sağlamaktadır. Davalı taraf ya çocuğun babası olmasının imkansız olduğunu ya da bir üçüncü kişinin baba olma olasılığının daha fazla olduğunu ispatlayarak babalık karinesini çürütebilir.
Davalının çocuğun babası olmasının imkansız olduğunu ispatlayarak babalık karinesini çürütmesi
Karinenin bu yolla çürütülmesi için davalının ispatlaması gereken, kendi cinsel ilişkisi ile çocuğun doğumu arasında bir bağ bulunmadığıdır. Ancak ispatın kesin olarak yapılması gerekir. Babalığın şüpheli olduğunun ispatlanması yeterli olmaz. Kesin olarak ispatlamaya, çocuğun başka bir ırkın özelliklerini taşıması ya da kan grubunun niteliğini örnek olarak verebiliriz.
Davalının, üçüncü kişinin baba olma olasılığının daha fazla olduğunu ispatlayarak babalık karinesini çürütmesi
Karinenin bu yolla çürütülmesi için davalı, bir üçüncü kişinin, çocuğun annesi ile cinsel ilişkide bulunduğunu ispatlamalıdır. Ancak şunu unutmamak gerekir ki, bu karinenin çürütülmesi için annenin birden fazla erkekle ilişkiye girdiğinin ispatlanması yeterli değildir. Aynı zamanda ilişkiye girdiği üçüncü kişinin baba olma olasılığının daha fazla olduğunu da ispat etmelidir. Böyle bir durumda da ispat çoğu zaman tıbbi delillerle yapılır.
BABALIK DAVASI HANGİ SÜREDE AÇILMALIDIR?
Kanun’a göre babalık davası daha çocuk doğmadan da açılabilir. Çocuk doğduktan sonra ise dava eğer anne tarafından açılacaksa, çocuğun doğumundan itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır.
Eğer dava çocuk tarafından açılacak ise çocuk ergin olduktan itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır. Ancak çocuk ile başka bir erkek arasında soybağı ilişkisi varsa hem anne hem çocuk, bu soybağı ilişkisi kalktığından itibaren 1 yıl içinde yine babalık davası açabilir.
Son olarak, gecikmeyi haklı kılan bir sebep varsa, 1 yıllık süre geçmiş olsa dahi, bu sebep ortadan kalktığı tarihten itibaren 1 ay içinde babalık davası anne tarafından açılabilir. Örneğin, davalı erkeğin, çocuğu tanıyacağını, onla evleneceğini söyleyerek anneyi oyalaması durumunda, annenin kendisine yalan söylendiğini anladığı andan itibaren 1 ay içinde dava açma hakkı vardır.
Yargıtay’a göre boşanan eş tarafından açılan soybağının reddi davası varsa, babalık davası için bu davanın sonucunun beklenmesi gerekir
‘’ Çocuk ile başka bir erkek arasında soybağı ilişkisi varsa bir yıllık babalık davası açma süresi bu ilişkinin ortadan kalktığı tarihten itibaren işlemeye başlar. Bu durumda ananın açtığı davada, süre henüz işlemeye başlamıştır. Mahkemece yapılacak iş; davacının boşandığı koca tarafından anaya ve çocuğa karşı 28.04.2006 tarihinde açılan Bergama Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmekte olan 2006/263 esas sayılı “soybağının reddi” davasının sonucunun beklenmesi, hasıl olacak sonuca göre hüküm kurulması gerekirken, “bir yıllık hak düşürücü süre geçtiğinden” bahisle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.’’ (2. HD., E. 2006/13561 K. 2006/13008 T. 3.10.2006)
BABALIK DAVASINDA YETKİLİ VE GÖREVLİ MAHKEME NERESİDİR?
Babalık davası, taraflardan birinin (davacı veya davalının) dava veya çocuğun doğum sırasındaki yerleşim yeri mahkemesinde açılır. Görevli mahkeme ise Aile Mahkemesi’dir.
‘’ Aynı davada, talebin bir bölümü hakkında genel mahkemenin, diğer bölümü hakkında ise özel mahkemenin görevli olması halinde, taleplerden birisi yönünden verilecek karar diğerini doğrudan ilgilendirecek nitelikte ise ve söz konusu özel mahkeme ile genel mahkeme arasında “Yargılama usulüne” ilişkin esaslı farklılıklar bulunmuyorsa, bütün talepler hakkında özel yetkili mahkemenin yargılama yaparak uyuşmazlığı çözmesi, hukukun öngörülebilir olmasının, usul ekonomisinin ve davaların makul süre içinde bitirilmesi
yükümlülüğünün gereğidir. Aile mahkemeleri, asliye mahkemeleri ile aynı düzeyde mahkemeler olup aralarında yargılama usulü yönünden esaslı farklılıklar bulunmamaktadır. O halde, yukarıda açıklanan şekilde dava, bir kısım talepler yönünden nüfus kayıtlarında düzeltme yapılması ve bir kısım talepler yönünden de soybağını ilgilendirir mahiyette ise, nihai talebi bir bütün oluşturan ve biri hakkında verilecek karar diğerini doğrudan ilgilendiren uyuşmazlığın, bütün olarak özel yetkili aile mahkemesinde çözümlenmesi gerekir. ’’ (20. HD., E. 2018/5966 K. 2019/319 T. 21.1.2019)
BABALIK DAVASI SONUCUNDA TALEP EDİLEBİLECEK MALİ HAKLAR NELERDİR?
Anne, babalık davası sonucunda çocuk ile baba arasında soybağı kurulduktan sonra babadan yapmış olduğu belirli giderlerin karşılanmasını isteyebilir. Bunlar, doğum giderleri, doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderleri ve gebelik ve doğumun gerektirdiği diğer giderlerdir.
Doğum giderleri nedir ?
Doğum giderleri kapsamında, doğrudan doğum sırasında yapılan giderler talep edilebilir. Doğum için yapılan doktor, ebe, hemşire, hastanede kalma gibi giderler ve hatta hastaneye yapılan yolculuk için yapılmış olan giderler, doğum giderleri kapsamında babadan istenebilir.
Doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderleri nedir?
Bu kapsamda, annenin yaşamını sürdürmesi için gerekli ihtiyaçlara ilişkin giderler istenir. Burada şunu da belirtmekte fayda vardır, söylemiş olduğumuz altı haftalık bu süre asgari bir süredir. Hakim eğer gerekli görürse, 10 hafta, 15 hafta gibi daha fazla sürelerdeki ihtiyaçlarının tazminine de karar verebilir.
Gebelik ve doğumun gerektirdiği diğer giderler nedir?
Buradaki istenecek giderler ise, yukarıda saydığımız 2 kapsama da girmeyen giderlerdir. Örneğin, doğumdan sonra gerekli tedavinin yapılması için gereken giderler, hamile olduğu dönemde giyim kuşam ihtiyacını sağlamak için yaptığı giderler, bir yardımcı tutulması gerekmişse onun için yapılan giderler istenebilir. Kısacası doğumla veya hamilelikle ilgili bulunan her tür gider bu kapsamda talep edilebilir.